"Smilla w labiryntach śniegu" - Peter Høeg

Kiedy umiera ten, kogo znamy bardzo dobrze...

   Są takie książki, które swoją specyfiką nie pozwalają nam dobrze określić, jak ocenić każdy jej aspekt. Niewątpliwie pojawiają się one raz rzadziej raz częściej, jednak kiedy częstotliwość ich występowania przestaje nas zaskakiwać, pojawiają się pytania, czy literatura idzie w dobrym kierunku. „Smilla w labiryntach śniegu” to zdecydowanie powieść specyficzna – z jednej strony wybitnie napisana, lecz z drugiej – mało wciągająca. Jest w niej pewien urok, potrafi zaintrygować, jednak zbyt wysoce zastosowanie opisów mało istotnych lub po prostu mało interesujących tworzą nam nieco oporną lekturę. I chociaż wątek kryminalny ratuje w pewien sposób sytuację, dokończenie powieści przychodzi z trudem.

   Smilla to kobieta samotnik. Jako rodowita Grenlandka przeprowadza się do Danii, gdzie czuje się obco. Wkrótce jednak poznaje Esajasa, jej współplemieńca, z którym połączy ją niezwykle bliska więź. Ich znajomość zostaje przerwana w brutalny sposób w dzień, kiedy chłopiec ponosi śmierć w wyniku upadku z dachu. Oficjalnie jest to zwyczajny wypadek, jednak Smilla nie uznaje tej prawdy. Znała Esajasa i wie, że sam nie dałby rady skoczyć. Podejrzewa, że został zamordowany, dlatego podejmuje własne śledztwo. Wkrótce poznaje fakty, które doprowadzają ją do zaskakujących wniosków…

   „Smilla w labiryntach śniegu” to dość trudna książka. Z jednej strony mamy do czynienia z ciekawą i intrygującą historią, jednak z drugiej dość opornie idącą fabułą. Nie idzie tutaj o styl autora, gdyż ten tworzy narrację niemal doskonałą, ale o nadmiar treści, który, mówiąc wprost, potrafi zanudzić. Być może ten zabieg, gdzie opisy wielu innych spraw, nie dotyczących głównych wątków, miał za zadanie ubarwić jedynie ten śnieżny i mroczny obraz, ale w efekcie wyszło zupełnie odwrotnie. Lektura w niektórych momentach się mocno przeciąga, na poznanie konkretów musi odczekać sporo czasu, a finał okazuje się mniej ekscytujący, niż można od niego oczekiwać. Stąd właśnie wniosek, że książka to z lekka przerysowana fabuła z dużą dozą zbędnych fragmentów.

   Co do klimatu, nie można jej niczego zarzucić. Chociaż czasem gdzieś zanika w odmętach opisanych treści, to całość w pewien sposób tworzy niezwykle urokliwe tło fabularne. Dzięki niemu postaci są bardziej wyraźne, akcja w dużej mierze nabiera rozpędu, a zagadka staje się nareszcie bardziej ciekawa. Gdyby nie fakt, iż częste zbaczanie z kursu głównej sprawy mocno szarpie uwagą czytelnika, pewnie powieść nabrałaby całkiem innego kształtu. Autor miał dobre intencje, co widać po wielu fragmentach i samym opisie, jednak zbytnio przeforsował jej fabułę, tuszując w ten sposób istotne elementy.

   Trudno jednoznacznie określić jej wartość. Z jednej strony intryguje, z drugiej zaś okazuje się dość mało interesująca. Ma swoje liczne zalety – bogatą narrację, ciekawy wątek kryminalny oraz niecodzienną relację międzyludzką. Jednak w całościowym efekcie brakuje jej werwy oraz iskry, która pozwoliłaby z zainteresowaniem śledzić całą historię do samego końca. „Smilla w labiryntach śniegu” to powieść z pewnością wyjątkowa, jeśli chodzi o treść, jednak pod względem wykonania nie wygląda już tak kolorowo. Dlatego polecam ją tym, którzy naprawdę czują konieczność jej przeczytania. Innych zmuszać nie mam zamiaru…

Autor: Peter Høeg

Tytuł: Smilla w labiryntach śniegu

Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Rok wydania: 2014

Liczba stron: 560

"Krzyk pod wodą" - Jeanette Øbro Gerlow, Ole Tornbjerg

"Krzyk pod wodą" Jeanette Øbro Gerlow, Ole Tornbjerg

   Autorzy „Krzyku pod wodą” – Jeanette Øbro Gerlow oraz Ole Tornbjerg – to duńskie małżeństwo, którego kryminał zdobył pierwszą nagrodę w prestiżowym konkursie duńskiego wydawnictwa Politiken. Wspólnie stworzyli świetny kryminał, który zwraca na siebie uwagę nie tyle dobrym pomysłem co znakomitym wykonaniem.  Wciągająca historia o Katrine Wraa, psycholog z zawodu, rozpoczyna cykl opowieści kryminalnych, które miejmy nadzieję, będą równie dobre jak otwierająca go historia…

    Katrine Wraa to psycholog z zawodu, profilerka kryminalna. Po przyjeździe do Kopenhagi, w której ma dołączyć do Wydziału Zabójstw tamtejszej policji, dochodzi do morderstwa. Ginie szanowany położnik, ojciec małoletnich bliźniaków, ugodzony nożem we własnym ogrodzie. Szybko pada trop na emigranta z Czeczeni, którego żona zmarła po porodzie odbieranym przez lekarza. Mężczyzna nachodził ofiarę w jego domu, a co więcej, na jego ciele znaleziono ślady krwi. Jednak Katrine i jej partner śledczy, Jens Høgh, mają wiele wątpliwości co do jego udziału w morderstwie. Mocno się angażując, stopniowo odkrywają prawdę, która tak naprawdę była na wyciągnięcie ręki…

   Do przeczytania kryminału nie trzeba było mnie długo namawiać. Uwielbiam ten gatunek literacki, a to w połączeniu z ciekawym opisem książki wprost przeważyło na decyzji. Na początku jednak miałam nieco mieszane uczucia, wiedząc, że autorem książki jest dwoje ludzi. Nigdy bowiem nie wiadomo, co z tej mieszanki może wyjść. Jednak po przeczytaniu paru stron całkowicie zapomniałam o tej obawie, ponieważ  akcja całkowicie zdominowała mój umysł. Świetnie rozpisane wątki kryminalne jak i obyczajowe nie tyle co wciągają, ale pochłaniają odbiorcę. Dawkowane napięcie wzrasta z każdą kolejną stroną. Sedno sprawy wydaje się banalne i przewidywalne, jednak rozwiązanie nie jest takie proste, co udowadnia coraz nowsza niespodzianka w śledztwie. To dodatkowo podsyca ciekawość, która nie pozwala oderwać się od lektury. Autorzy specjalnie podrzucają czytelnikowi fałszywe tropy, które są mylące i zbijają z tropu. Świadczy to o pomysłowości pisarzy, którą świetnie wykorzystali w swej książce. Jak widać, w tym przypadku sprawdziło się powiedzenie, że „co dwie głowy, to nie jedna”…

   W tekście występują urywki historii, które charakteryzują domniemanego sprawcę. Jest to taki poniekąd profil zabójcy, wykonany przez autorów. Czytelnik poznaje mordercę, jednak nie wie, kim jest naprawdę. Pozostają mu jedynie domysły, dociekanie prawdy bądź też odczekanie tych kilkuset stron na poznanie pełnego imienia i nazwiska sprawcy. Na początku nieco mnie to zdezorientowało, jednak z czasem zorientowałam się, o co w tym chodzi. Do końca nie wiadomo, kim okaże się przedstawiony osobnik, więc kiedy karty zostają odkryte, następuje pełne (dosłowne) zaskoczenie.

   W stylu duńskich autorów dostrzega się lekkość w pisanych zdaniach. Nie ma w nich miejsca na skomplikowane wyrażenia, prosty przekaz dominuje w fabule. Dzięki temu prócz szybkiego i efektownego czytania możemy uzyskać satysfakcję z odbieranego tekstu, wszystko jest jasne i klarowne. Ponadto żartobliwy ton w rozmowach bohaterów wielokrotnie się powtarza, przez co książka nie jest drętwym czytadłem o kryminalnym tle, lecz historią z lekko ironicznym akcentem, który bawi, a bohaterowie zyskują na tym przychylność czytelników.

   Z pewnością mogę śmiało polecić ten wciągający kryminał. Jest to bowiem powieść charakterystyczna, która na pozór wydaje się błaha i z widocznym rozwiązaniem. Autorzy jednak pokomplikowali fabułę, zaskakując tym samym niejednego czytelnika. W tym oczywiście mnie samą. Dzięki świetnie ujętej akcji, która napędzana jest stopniowym napięciem, można przeżyć niesamowitą przygodę z je bohaterami. Pełna zaskakujących momentów i wielu interesujących dialogów, z mnóstwem porywających chwil ,powieść ta stanowi dobry początek serii kryminalnej, do której na pewno wrócę niejeden raz. Polecam!

Za możliwość przeczytania dziękuję serdecznie wydawnictwu Insignis oraz wortalowi webook.pl, na którym również ukazała się ta recenzja:

Autor: Jeanette Øbro Gerlow, Ole Tornbjerg

Tytuł: Krzyk pod wodą

Wydawnictwo: Insignis

Rok wydania: 27 czerwca 2012

Liczba stron: 408