"Moja mroczna strona" - Gabrielle Zevin

Co w rodzinie, to nie zginie...

   Literatura młodzieżowa od dłuższego czasu niczym szczególnym się nie wyróżnia. Nie rozumiem zatem ciągłych rozczarowań i zaskoczeń, jakie przejawiają czytelnicy tego gatunku. O schematach, płytkich emocjach i przewidywalnym zakończeniu mówiło się już wiele, ale wciąż widuję nagłe rozczarowania w miejscu, gdzie widać na pierwszy rzut oka, jaki będzie finał. Owszem, pojawiają się przebłyski – tzw. perełki. Można też czasem sięgnąć po tego rodzaju książki, ot tak, na rozluźnienie. Nie szukałabym jednak fajerwerków, gdzie nawet petardy nie chcą strzelać… Tym samym sposobem trafiamy na tytuł „Moja mroczna strona” autorstwa Gabrielle Zevin. Już na pierwszy rzut oka widać, czego można się spodziewać, ale z drugiej strony -  ma w sobie coś intrygującego. I chociaż nie jest to powieść wysokich lotów, to muszę przyznać, że wrażenia pozostawia przyjemne…

   Nowy Jork, rok 2083. 16-letnia Ania żyje w świecie, gdzie czekolada i kawa są nielegalne. Ich dystrybucją zajmują się wyłącznie mafie, które podzieliły miasto na dystrykty. Ania sama pochodzi z mafijnej rodziny, dlatego gdy zostaje oskarżona o otrucie swojego [byłego] chłopaka smakołykami z czekolady, wszystko wskazuje na to, że jest winna. Do tego ojciec jej [obecnego]chłopaka nie chce, by ktoś taki jak ona, niszczył reputację jego rodziny. Sprawy komplikują się jeszcze bardziej, gdy uświadamia sobie, że naprawdę kogoś kocha, ale by pomóc rodzinie i sobie samej, musi podjąć decyzję, czy wybrać uczucie czy zdrowy rozsądek…

   Do tej książki przemówiły do mnie dwa kluczowe słowa: mafia i czekolada. Tym drugim nie chciałam zbyt mocno się sugerować, dlatego liczyłam na przewagę pierwszego. I jak się okazało – wybór był dobry. „Moja mroczna strona” to tytuł, który aż krzyczy schematem ze znanych powieści (dystrykty, młodzieńcza lecz zakazana miłość, główna bohaterka, która mimo trudności staje się bohaterką), jednak mnie one nie rzucały się tak mocno w oczy. Jasne, większość wątków to jedynie rozterki i problemy głównej bohaterki, które klasycznie wpasowują się w schemat, jednak mroczny klimat, dobre tempo akcji  i ciągłe powracanie do mafii (czyli co najbardziej mnie zainteresowało) – czy to w powiedzeniach ojca Ani, czy w działaniu jej rodziny – to wszystko sprawiło, że czytało się lepiej. Sprawiło nawet, że zepchnięty został wątek miłości na dalszy plan. I od razu zrobiło się lżej.

   Ale, choć fabuła nie była trudna „do ogarnięcia” i przyjemnie się ją poznawało, kilka aspektów pozostawało wiele do życzenia.  Jednym z nich (wiem, trochę dziwne) – jest imię głównej bohaterki. Zdecydowanie do niej nie pasuje. Przebrnięcie przez tekst, gdzie wieje grozą, istnieje niezłe napięcie, i w którym znajdziemy kilka powtórzeń imienia „Ania”, jest naprawdę ciężkie. To było strasznie irytujące, może nawet bardziej niż posiadaczka tego właśnie imienia, która również ma sporo na sumieniu (niezdecydowana, drażniąca). Chociaż ogólnie nie wygląda najgorzej, to jej przemyślenia czasem sprawiały wrażenie, jakby brakowało jej jednej klepki. I kiedy cytowała słowa własnego ojca – nieżyjącego już bossa mafii – widać było wyraźną różnicę intelektualną. Końcówka historii jednak jest obiecująca, bowiem widać, że dziewczyna wzięła się w garść, jej myśli są bardziej dojrzałe, a słowa konkretne. Czyli klasyczna zmiana. Ale to daje również nadzieję, że kolejny tom będzie lepszy…

   …nie tylko ze względu na nią, rzecz jasna. Jako miłośnik kryminałów wręcz oczekiwałam z każdym rozdziałem rozwinięcia wątku mafii. Bo to ona nadaje tej powieści charakter, powiedzmy to szczerze. I chociaż przewijał się jak wąż między tymi młodzieżowymi ekscesami, bójkami, przemyśleniami (i wszystkiemu, co młodzieżowe), to i tak został on dobrze rozegrany. Bo, po pierwsze: wciąż pojawiają się wzmianki na temat czekoladowej mafii, w ogóle nie ginie, jest dobrym mrocznym tłem. Po drugie: bohaterka często cytuje słowa bossa mafii, które zawsze pasują do sytuacji i niosą ze sobą tę świadomość wszechwiedzy i mądrości przywódcy. A po trzecie – końcowe wydarzenia w tej części zapowiadają świetlaną przyszłość dla tego wątku. Już po końcowych rozdziałach widać, że to on będzie wiódł prym w kolejnych częściach. I mam taką nadzieję, bo wtedy z prostej młodzieżówki zrobi nam się całkiem ciekawa mafijna opowieść z dreszczykiem.

   Mimo wszystko, jak widać, książkę mogę zaliczyć do przyjemnych doświadczeń. „Moja mroczna strona”  to historia dobra, lecz z jeszcze większym potencjałem na przyszłość. Mieści w sobie ciekawą opowieść, która bogata jest w klasyczne „młodzieżowe wątki”, ale ma również ciekawą kryminalną stronę. Zapewne wielu czytelników uniknie czytania tego tytułu, jednak spieszę zapewnić, że na wiele sposobów jest on wart naszego czasu. Czyta się lekko, szybko, czasem nawet mocno wciągająco, a wydarzenia w tej historii zapewne nie raz nas zaintrygują. Nie jest to na pewno powieść wysokich lotów, ale przez chwilę można naprawdę nieźle się „pobawić”.  Zachęcam do lektury.

Autor: Gabrielle Zevin

Tytuł: Moja mroczna strona

Wydawnictwo: YA!

Rok wydania: 2014

Liczba stron: 380

"Monument 14. Odcięci od świata" - Emmy Laybourne

Tylko razem przetrwają...

   Ostatnimi czasy rzadko spotykam książki, które potrafiłyby mnie zaskoczyć. Przeważnie pojawiają się dobre, lecz nie do końca dopracowane lektury, a co więcej, ich schematyczność poraża na każdym kroku. Jest jednak tytuł, któremu udało się zrobić pozytywne wrażenie, a jest to książka „Monument 14. Odcięci od świata” Emmy Laybourne. Książka ta łamie stereotyp, że młodzieżowa literatura współcześnie to zwykłe czytadła, gdzie króluje banalność. Ta powieść na pewno do banalnych nie należy – dzieje się dużo, a co więcej, wszystko ma swój głębszy sens. Jest i humor i dramatyzm, trochę romantyzmu, ale przede wszystkim walka o przetrwanie. A także dobry narrator, który opowiada wszystko w „luźny” sposób…

   Potężne tsunami, które przeszło nad jednym z  wybrzeży USA, to tylko początek katastrof, jakie miały miejsce w tym kraju. Wielki grad, burze oraz wyciek broni chemicznej sprawiają, że populacja maleje z godziny na godzinę. Grupa uczniów, którym udało się przetrwać kataklizm, ukrywa się w supermarkecie. Są zdani sami na siebie, przerażeni oraz odcięci od świata. W małym światku dużego sklepu organizują sobie życie, tworząc tym samym maleńki odłam społeczności. Tylko współpracując mogą jakoś przetrwać, jednak nie jest to łatwe, gdy szaleją hormony a młodsi domagają się powrotu do domu…

  

   Ta powieść to zdecydowanie jedna z lepszych tego roku. Zwłaszcza, jeśli chodzi o młodzieżówki. „Monument…” jest bowiem dobrze przemyślaną i ciekawą historią, gdzie i narracja i fabuła są ze sobą zgrane. Ponadto ton wypowiedzi jest dopasowany do czytelnika, dlatego każdy, kto sięgnie po ten tytuł, będzie z niego zadowolony. Autorka stworzyła bowiem obraz, który przemówi do każdego: do młodszych i do starszych. Apokaliptyczna wizja miesza się z wolą przetrwania młodych bohaterów, którzy ukazują różne reakcje na daną sytuację. To napędza mroczną fabułę, która niesamowicie wciąga. Wciąż panujący dramatyzm sytuacji, który dynamicznie rozwija się na każdej stronie, tworzy nam swego rodzaju thriller, obok którego nie można przejść obojętnie.

   Bohaterowie również należą do udanych kreacji, bowiem ich mnogość oraz ciekawe i różnorodne charaktery tworzą po prostu historię wciągającą. Mamy tu do czynienia z postaciami w różnym wieku – od przedszkolnego do licealnego. Tworzą oni grupę, która wspólnie walczy o przetrwanie, będąc zamkniętym w miejscowym supermarkecie. I ta ich walka wygląda nader ciekawie, bowiem mamy do czynienia z burzami hormonów nastolatków, rozpaczą małolatków za rodzicami czy też ogólnie panującym przerażeniem. Totalny chaos. Laybourne pokazała ich z każdej strony, aby obraz stał się bardziej klarowny. I co należy przyznać, wyszło to świetnie. Ich działania pokazują nie tylko walkę, ale również mądrość, a ich finał potrafi przyprawić czytelnika o nie jeden dreszcz.

   Wydawać by się mogło, że ten „Monument…” to taka typowa postapokaliptyczna powieść dla młodzieży, których ostatnimi czasy pojawiło się sporo. Jednak tutaj mamy do czynienia z o wiele bardziej złożoną historią. Prócz oczywiście wydarzeń apokaliptycznych, powieść zawiera wiele innych ciekawych wątków, które tworzą ciekawą całość: walka o przetrwanie, wspólne egzystowanie w grupie, ukryte romanse (broń Boże ckliwe!) czy też zwyczajowe sympatie. Groza sytuacji ujawnia po kolei osobowości każdego bohatera, co daje nam możliwość poznanie wszystkich ze wszystkich stron. Dodajmy do tego niebanalnie skonstruowany humor i sarkastyczny ton narratora, a wyjdzie nam naprawdę nietypowa opowieść.

   Mówiąc wprost, „Monument 14. Odcięci od świata” to zaskakująco dobra historia. Z jednej strony pojawiają się obawy przed banalnością, jaka pojawia się w młodzieżowych fantastykach, ale z drugiej dostajemy coś, czego kompletnie się nie spodziewamy. Autorka pokierowała swoją książką tak, aby trafiała do każdego, kto po nią sięgnie. Mało tego, postarała się o to, aby historia nie okazała się zwykłym postapokaplitycznym wymysłem z młodymi bohaterami w tle, ale dobrze przemyślanym thrillerem, którego nie sposób jest nie przeczytać. Dynamiczna akcja, humor, dobry przekaz narracji to fundament tej książki, a wieńczy ją emocjonujący finał, po którym nie można doczekać się kontynuacji. Dlatego z miejsca polecam każdemu. Na pewno się nie zawiedziecie.

Autor: Emmy Laybourne

Tytuł: Monument 14. Odcięci od świata

Wydawnictwo: Rebis

Rok wydania: 2014

Liczba stron: 342

"Nowa Ziemia" - Julianna Baggott

Walka o przetrwanie...

   We współczesnej literaturze coraz częściej mamy do czynienia z książkami o tematyce przedstawiającej świat po apokalipsie. Te dystopijne powieści pokazują różnorodny, złowrogi, jednak bardzo realistyczny obraz tego, co może wydarzyć się w przyszłości. Jednym z tytułów, ukazujących oblicze ziemi po katastrofie, jest książka Julianny Baggott „Nowa Ziemia”, pierwsza część trylogii „Świat po wybuchu”. Z jednej strony może wydać się zupełnie niepozorną historią dla młodzieżowej części miłośników czytelnictwa, jednak z drugiej wygląda ona całkowicie inaczej. Autorka przedstawia w niej niezwykle pasjonującą opowieść o tym, jak ludzie walczą o życie w świecie, którego praktycznie już nie ma…

   Szesnastoletnia Pressia jest jedną z ocalałych po serii wybuchów na świecie. Nie jest to jednak ten sam świat, jaki pamięta. Ludzie zdeformowani i zmutowani do granic możliwości walczą o przetrwanie  wśród pyłów i gruzów. Jest też Patridge – chłopiec, który wychował się w sterylnej Kopule, miejscu, gdzie w czystości i odosobnieniu żyją Wybrani do przetrwania eksplozji. Oboje postanawiają uciec od otaczającej ich rzeczywistości. Kiedy spotkają się ze sobą, będzie to  początek dla Nowej Ziemi…

   Trudno tak naprawdę powiedzieć cokolwiek po lekturze tej powieści. Julianna Baggott postarała się o wielce realistyczny obraz apokaliptystyczny, który świetnie połączyła z przygodami nastoletnich bohaterów. Tym samym w jej treści może odnaleźć się każdy, bez względu na wiek. Ponadto jest to historia równie zatrważająca jak i wciągająca. Bez względu na sytuację, bez względu na wątek, pragniemy poznać więcej i więcej. I to chyba jeden z większych plusów książki. Jeśli raz przeczyta się rozdział, lub nawet stronę, nie skończy się czytać póki nie pozna się końca. Zaskakujący również jest fakt, że styl odczuwalny jako iście młodzieżowy pasuje do każdego czytelnika. Jest prosty, niesie wyraźny przekaz, ale również jest niesamowicie bogaty w słowa i emocje.

    Dodatkowym, jakże ważnym atutem książki, jest jej różnorodność i nieprzewidywalność. Z początku „Nowa Ziemia” może wydać się, no dobra, nieco interesująca ze względu na swą tematykę, jaką porusza, ale jednocześnie można się spodziewać, że będzie to kolejny tytuł typu młodzieżówka z romansidłem w tle. Załóżmy tak, wiele osób może odnieść takie wrażenie. I tu pojawia się pierwszy element zaskoczenia: bohaterowie są nad swój wiek rozumni i wszystko co robią nie jest tłumaczone płytkością. Ponadto rozwijają się wątki, które niosą ze sobą więcej akcji, więcej napięcia i oczekiwania, co stanie się dalej – kolejny element niespodzianek.  Co więcej – te wątki potrafią zaskoczyć nie tylko pomysłowością autorki, ale bogactwem różnorodności, którą są naszpikowane: od tajemnic po ukryte uczucia i mnóstwo dziwactw: oczywiście w pozytywnym tego słowa znaczeniu.

    Przy czytaniu „Nowej Ziemi” warto zwrócić uwagę nie tylko na bohaterów, nie tylko na akcję, ale również na scenerię, na otoczenie, w jakim rozgrywa się fabuła. Ten wyglądający bardzo realistycznie przerażający obraz świata napawa czytelnika mnóstwem wrażeń i emocji. Chodź wygląda on zatrważająco, jest w nim coś fantastycznego, co w magiczny sposób hipnotyzuje. Do książki zostały już zakupione prawa filmowe (dodajmy, że zrobił to producent „Zmierzchu”) i miejmy nadzieję, że zostaną dokonane starania, aby ukazać w pełni ten obraz – tragiczny, smutny, ale jednocześnie bogaty w różnorodną scenerię kolorowych obrazów.

   Mówiąc krótko, „Nowa Ziemia” to fantastycznie opowiedziana historia, która przedstawia obraz świata po wybuchu. Jest niezwykle realistyczna, pobudza czytelniczą wyobraźnię oraz świetnie ukazuje apokaliptystyczną wersję wydarzeń, których na dziś dzień nie brakuje. Julianna Baggott, w dobie różnorodności gatunkowej, poradziła sobie bardzo dobrze z napisaniem ciekawej, bogatej w dreszcz emocji fabuły, która nie tyle zaskakuje i wciąga, ale doskonale zapewnia świetnie spędzony czas na lekturze. Książka ta jest nie tylko z przeznaczeniem dla młodzieży – wykreowany przez autorkę portret literacki z pewnością przypadnie do gustu czytelnikowi w różnym wieku. I różnych gustach. Jeśli więc nie czytałeś jeszcze „Nowej Ziemi” – czas nadrobić tą stratę. Naprawdę warto. 

Autor: Julianna Baggott

Tytuł: Nowa Ziemia

Wydawnictwo: Egmont Polska

Rok wydania: 2012

Liczba stron: 472